حقوق و امتیازات سهامداران

درآمد

شرکت ممکن است سود سهامداران را ذخیره کند یا به شکل سود سهام به آنان پرداخت نماید. سود سهام پس از اعلام به وسیله­ی هیئت مدیره پرداخت می­شود. در اغلب موارد، سود شرکت بیش از سود سهام پرداختی است و مقداری از سود پس از کسر مالیات ذخیره می­شود. ذخیره کردن سود ارزش سهام شرکت را افزایش می­دهد. بنابراین، مزایایی که نصیب سهامداران می­شود به دو شکل است: سود سهام و افزایش ارزش سهام.

حق کنترل

از لحاظ نظری، سهامداران شرکت را از طریق حق انتخاب اعضای هیئت مدیره کنترل می­کنند. هیئت مدیره نیز به نوبه­ی خود، مدیران شرکت را انتخاب می­کند که بر عملیات روزانه شرکت نظارت می­کنند. در عمل، قدرت کنترل سهامداران محدود است و غالبا مدیران شرکت اعضای هیئت مدیره را انتخاب می­کنند. در زمان انتخابات، مدیریت شرکت وکالت نامه­هایی برای سهامداران ارسال می­کند و از آنان می­خواهد، که با امضای آن، حق رای خود را به مدیریت واگذار کنند، اما این استثناست و قاعده نیست. سهامدارانی که به اشخاص دیگری وکالت نمی­دهند و خود نیز در مجمع حضور نمی­یابنداز حق رای خود استفاده نمی­کنند.

حق حفظ نسبت سهام

سهامداران موجود حق دارند برای حفظ سهم مالکیت شرکت، سهام تازه انتشار شرکت را خریداری کنند. برای مثال، فرض کنید شرکتی صد هزار سهم عادی دارد و در صدد است پنجاه هزار سهم عادی جدید منتشر کند، سهامداری که مالک 100 سهم از صد هزار سهم فعلی است، حق دارد 50 سهم جدید را خریداری کند قبل از اینکه سهام جدید به دیگران واگذار شود.

حق بازرسی دفاتر شرکت

سهامدار حق دارد از مدیریت شرکت اطلاعات مربوط به عملیات را درخواست کند. اما این حق محدود است و تنها در صورتی قابل اعمال است که ارائه اطلاعات به سهامدار به موقعیت رقابتی شرکت لطمه نزند. این محدودیت به منظور حمایت از سایر سهامداران است. سهامداری که احساس می­کند مدیریت از ارائه اطلاعات مربوط به عملیات خلاف یا غفلت خود خودداری می­کند، می­تواند علیه مدیریت به مراجع قضایی شکایت کند.

ادعا درباره­ی دارایی­ها هنگام ورشکستگی

حق سهامدار نسبت به دارایی­های شرکت حق پسمانده (باقیمانده) است. سایر بستانکاران (برای مثال، صاحبان سهام ممتاز) بر سهامداران عادی تقدم دارند. اگر شرکت نتواند اصل و فرع بدهی خود را به بستانکاران پرداخت کند، ممکن است کنترل شرکت از سهامداران به بستانکاران انتقال یابد. دارایی­های شرکت ممکن است به فروش رسدو طلب بستانکارن پرداخت شود، یا اینکه شرکت می­تواند تحت نظارت دادگاه به فعالیت ادامه دهد تا طلب بستانکاران پرداخت شود.

حق انتقال سهام

یکی از مزایای شرکت­های سهامی این است که سهامدار می­تواند به راحتی مالکیت خود را به سرمایه گذار دیگری انتقال دهد. این کار، به اجازه­ی مدیریت یا سایر سهامداران نیازی ندارد. از این گذشته، بر خلاف موسسه­های با مالکیت انفرادی یا مشارکتها، شرکت می­تواند بدون توجه به تغییر مالکیت به دلیل انتقال سهام، به کار خود ادامه دهد. اگر سهام شرکت در بورس اوراق بهادار معامله شود، انتقال سهام از طریق کارگزار بورس صورت می­گیرد و خریدار سهام، تمام حقوق سهامدار قبلی را دریافت می­کند.

مسئولیت محدود

چون بر اساس قانون، شرکت شخصیت حقوقی متمایز است، سهامدار خاص مسئول بدهی­های شرکت نیست. در موسسه­های با مالکیت انفرادی یا مشارکت­ها، مالک یا شریک مسئول بدهی­های موسسه است. اما در مواردی که سهامداران برای مقاصد غیر قانونی از شرکت استفاده می­کنند، ممکن است سهامداران مسئول عملیات شرکت در نظر گرفته شوند. اما در شرکت­های بزرگ معمولا مسئولیت سهامداران تنها به سرمایه­ای که صرف خرید سهام کرده اند محدود می­شود و در مقابل بدهی­های شرکت مسئولیتی ندارند.

مقالات

نظرات بسته هستند