سهام ممتاز چیست؟

سهام ممتاز نوعی سهم است که از سود مشخصی برخوردار است. به عنوان مثال سهام ممتازی که دارای سود ده درصد بوده و ارزش آن 1000 ریال است در آخر سال مالی 100 ریال سود دریافت خواهد کرد. همچنین سهام ممتاز از نظر پرداخت سود بر سهام عادی اولویت داشته و پس از پرداخت سود سهام ممتاز، سهام عادی سود دریافت خواهند کرد. معمولا سهام ممتاز در مجمع عمومی شرکت دارای حق رای نیست.

تساوی حقوق سهامداران یکی از اصول اساسی شرکت های سهامی است. ولی در مواردی که ضرورت ایجاب کند شرکت سهامی مبادرت به صدور سهام ممتاز می کند. یعنی اگر شرکت نتواند به آسانی به منابع مالی دسترسی پیدا کند ناچارا امتیازات بیشتری برای سهامداران جدید قائل می شود و همچنین در هنگام افزایش سرمایه، شرکت از اندوخته های مالی خود برای این منظور استفاده می نماید. سهام ممتاز ممکن است در چندین مرحله منتشر شده و دارای مزایای متنوع باشد. برخی از آن ها ممکن است فقط در منافع شرکت بیش از سایر انواع سهام سهیم بوده و نوع دیگر ممکن است علاوه بر داشتن منافع در سود شرکت، مزایای حق تقدم در دریافت دارایی ها در زمان انحلال شرکت را دارا باشند. از این رو باید حقوق بیشتری برای سهامداران سابق شرکت در نظر گرفته شود و حتی در مواردی ممکن است سهام ممتاز در بدو تاسیس شرکت توسط موسسان ایجاد شود.

قانون تجارت ایران تبصره 2 ماده 24 صدور سهام ممتاز را مشروط به رعایت کلیه مقررات مندرج در لایحه اصلاحی قانون تجارت نموده است. ماده 42 همان قانون اعلام می نماید که «هر شرکت سهامی می تواند به موجب اساس نامه و همچنین تا موقعی که شرکت منحل نشده است طبق تصویب مجمع عمومی فوق العاده، سهامداران سهام ممتاز ترتیب دهد».

«اجازه انتشار سهام ممتاز و امتیازات وابسته به آن باید در اساس نامه شرکت به وضوح پیش بینی شده و باید به تصویب مجمع عمومی فوق العاده شرکت با جلب موافقت نصف بعلاوه یک این گونه سهام انجام گیرد».

دلیل اطلاق نام ممتاز به این نوع سهام، اولویت در دریافت سود سهام است. این اولویت ها معرف حقوق دارندگان سهام ممتاز برای دریافت سود سهام سالانه بوده و بر مینای مبلغ ریالی یا درصدی از مبلغ اسمی سهام تعیین می گردد. حق تقدم در دریافت سود سهام ممتاز در مقایسه با سهامداران عادی بدین معنی است که در زمان تصویب سود سهام توسط مجمع عمومی، ابتدا سود سهام ممتاز بر مبنای تعیین شده پرداخت و باقی مانده سود بین سهامداران عادی تقسیم می گردد.

انواع سهام ممتاز

  • سهام ممتاز جمع شونده: یکی از راه هایی که شرکت می تواند در زمان بحران مالی مشکل نقدینگی خود را حل کند این است که پرداخت سود سهام ممتاز را به تعویق اندازد. اگر سهم از نوع جمع شونده باشد، شرکت حق پرداخت هیچ نوع سودی را به سهامداران عادی نخواهد داشت، مگر اینکه سود سهام ممتاز انباشته شده در سال های قبل را بپردازد. از آنجا که هیچ نوع الزام قانونی به پرداخت سود به سهامداران ممتاز وجود ندارد، مناسب ترین راه برای جلب نظر سرمایه گذاران، انتشار سهام ممتاز از نوع جمع شونده است؛ زیرا شرکت می تواند از این طریق خریداران را از دریافت سود سهم مطمئن سازد. اکثر سهام ممتازی که در این سال ها منتشر شده از نوع جمع شونده بوده است.
  • سهام ممتاز مشارکتی: شرکتی که سهام ممتاز مشارکتی منتشر می کند به خریداران سهام این حق را می دهد که پس از دریافت میزان معینی سود سهام، در تقسیم سود با صاحبان سهام عادی سهیم شوند یا مشارکت کنند. کسی که دارای سهام ممتاز مشارکتی است فقط زمانی حق مشارکت در سود اضافی شرکت را داردکه صاحبان سهام عادی میزان معینی سود سهام دریافت کرده باشند.
  • سهام ممتاز قابل تبدیل به سهام عادی: دارندگان سهام ممتاز قابل تبدیل، حق دارند در صورت تمایل، سهام ممتاز خود را به سهام عادی تبدیل کنند. بدیهی است که نرخ تبدیل این سهام از قبل تعیین شده و مورد توافق قرار گرفته است. تبدیل سهام ممتاز به سهام عادی باعث می شود که میزان سرمایه شرکت که با بازده ثابت تامین شده است کاهش یابد؛ زیرا سهام ممتازی که دارای سود ثابت است حذف می شود و به جای آن سهام عادی منتشر می گردد. از سوی دیگر، نسبت بدهی ها به حقوق صاحبان سهام شرکتی که سهام ممتاز آن به سهام عادی تبدیل می گردد تغییر نخواهد کرد.
  • سهام ممتاز قابل باز خرید: شرکتی که این نوع سهام منتشر می کند، در هر زمان که بخواهد می تواند آن ها را بازخرید و از دور خارج کند. معمولا قیمت بازخرید این سهم از قیمت فروش یا ارزش اسمی آن ها بیشتر است. معمولا با گذشت زمان، قیمت بازخرید کاهش می یابد و به قیمت فروش یا ارزش اسمی آن ها نزدیک می شود. اکثر سهام ممتازی که در سال های اخیر منتشر شده اند از نوع قابل تبدیل و قابل بازخرید هستند. هدف از انتشار این نوع سهام این است که شرکت ها بتوانند بدان وسیله مشکل پرداخت سود ثابت سهام را حل کنند و در نهایت، سهام عادی خود را به دست مردم بدهند (افزایش سرمایه تاخیری).

مقالات

نظرات بسته هستند