عوامل تعیین کنندۀ نرخ ارز

نرخ ارز در بازار ارز تعیین می شود و (در نظام نرخ ارز شناور) عرضه و تقاضا برای هر پول را منعکس می کند. تقاضا برای پول کشوری خاص از سه جز تشکیل می شود: نیاز مردم به آن پول برای پرداخت در مقابل کالا و خدمات، تقاضای سفته بازی پول (یعنی خرید پول به منظور فروش آن در آینده به قیمت بالاتر و تحصیل سود) و تقاضای دولت. پرداخت هایی که نیازمند پول خارجی است به چند دلیل انجام می شود: خرید کالا به منظور صدور از کشور خارجی، خرید کالا و خدمات در کشور خارجی توسط جهانگردان خارجی، خرید دارایی های مالی در کشور خارجی توسط سرمایه گذاران و سرمایه گذاری مستقیم در ماشین آلات و تجهیزات توسط شرکت های داخلی در خارج به منظور ایجاد تسهیلات تولیدی. تقاضای سفته بازی پول بر انتظارات مردم از  افزایش ارزش پول در آینده در مقایسه با ارزش سایر پول ها مبتنی است. تقاضای دولت برای پول، کوشش دولت برای حفظ ارزش پول ملی نسبت به سایر پول ها را منعکس می کند. عرضۀ پول خارجی در در بازار ارز توسط افرادی صورت می گیرد که پول خارجی دارند و به معاوضۀ آن با پول داخلی علاقه مندند. صادر کنندگانی که کالا و خدمت به خارج می فروشند، پول خارجی به دست می آورند و می توانند آن را در بازار ارز به پول ملی تبدیل کنند. جهانگردان خارجی نیز برای خرید کالا در کشور باید پول خود را به پول داخلی تبدیل کنند. اگر سفته بازان پیش بینی کنند که ارزش پول خارجی در مقایسه با سایر پول ها کاهش می یابد، برای اجتناب از زیان، آن را در بازار ارز به پول خارجی دیگر یا پول ملی تبدیل می کنند.

تورم

هرچند که تغییرات نرخ ارز ناشی از تغییرات عرضه و تقاضای پول هاست، اما تغییرات عرضه و تقاضای پول به خودی خود علت تغییر نرخ ارز را به خوبی توضیح نمی دهد. به همین دلیل باید عوامل عمدۀ دیگری را بیابیم که بر عرضه و تقاضای پول ها اثر می گذارند. یکی از این عوامل، نرخ نسبی تورم در کشورهای مختلف است. اگر نرخ تورم در کشور x، ده درصد و در کشور y، یک درصد باشد، قدرت خرید پول کشور x سریعتر از قدرت خرید پول کشور y کاهش می یابد. در نتیجه، نرخ مبادلۀ پول کشور x با پول کشور y کاهش می یابد. اگر مردم بتوانند به آزادی پول را از کشوری به کشور دیگر انتقال دهند و به آزادی در سراسر جهان کالا خریداری کنند، کالا و خدماتی که می توان مثلا با 100 دلار در آمریکا خرید باید مشابه کالا و خدماتی باشد که بتوان با تبدیل 100 دلار به فرانک در فرانسه خریداری کرد. بنابراین، نرخ های ارز به گونه ای تغییر می یابند که برای پول های مختلف قدرت خرید یکسانی در کشورهای مختلف ایجاد کنند. تفاوت نرخ تورم در کشورهای مختلف باعث تغییر نرخ های ارز می شود.

نرخ های بهره

عامل مهم دیگری که از طریق عرضه و تقاضای پول ها بر نرخ ارز اثر می گذارد، نرخ های بهره نسبی است. اگر نرخ بهره در کشور y، 4 درصد و در کشور x، 8 درصد باشد، با فرض ثابت بودن بقیۀ عوامل (مثلا یکسان بودن نرخ تورم در کشور، آزادی نقل و انتقال پول ها از کشوری به کشور دیگر و غیره)، سرمایه گذاران ترجیح خواهند تا منابع مالی خود را در اوراق بهادار کشور x سرمایه گذاری کنند. سرمایه گذاران خارجی برای خرید اوراق بهادار کشور x باید پول خود را با پول کشور x معوضه کنند. بنابراین، با افزایش نرخ بهره در یک کشور در مقایسه با نرخ بهره در سایر کشورها، تقاضا برای پول کشوری که نرخ بهرۀ نسبی در آن بالاتر است و عرضۀ پول کشورهایی که نرخ بهرۀ نسبی در آن پایین است افزایش می دهد.

سیاست های دولت و سایر عوامل

دولت می تواند از طریق تعرفه های گمرکی، سهمیه ها، محدودیت های ارزی و سیاست های پولی و مالی (که بر نرخ تورم و نرخ بهره اثر می گذارند)، بازار ارز را تحت تاثیر قرار دهد. علاوه بر این، ثبات سیاسی نیز بر مخاطرۀ سرمایه گذاری در کشور موثر است. در برخی موارد، دولت ها به طور فعال در بازار ارز مداخله می کنند و با خرید با فروش پول ها از ارزش پول کشور خود دفاع می کنند.

مقالات

نظرات بسته هستند