کارایی بازار

قیمت جاری بازار سهام از دیدگاه نظری برابر است با ارزش فعلی سودهای تقسیمی مورد انتظار آتی (یا ارزش منصفانه بازار اوراق بهادار). با این حال، وقتی که اتفاقی رخ می دهد که تغییرات غیر منتظره ای بر نرخ بهره اثر می گذارد، یا هنگامی که تغییر غیر منتظره ای مانند افزایش غیر منتظره ی سود تقسیمی یا کاهش ریسک نکول رخ می دهد، قیمت جاری بازار سهام به طور موقت از ارزش فعلی منصفانه آن متفاوت خواهد بود. وقتی معامله گران بازار می گویند که قیمت سهام زیر ارزش ذاتی آن تعیین شده است (یعنی قیمت جاری سهام کمتر از ارزش منصفانه فعلی آن است)، برای خرید سهام اقدام خواهند کرد که این خود سبب افزایش قیمت آن سهام خواهد شد. از طرف دیگر، وقتی معامله گران بازار بر این عقیده باشند که قیمت سهام بالای ارزش ذاتی آن تعیین شده است (یعنی قیمت جاری آن بزرگتر از ارزش منصفانه فعلی است)، به فروش سهام اقدام خواهند کرد که همین موجب کاهش قیمت آن سهام خواهد شد.

به سرعت تعدیل قیمت اوراق بهادار مالی در مواجهه با اطلاعات جدید و میزان تاثیر گذاری این اطلاعات و عوامل تاثیر گذار بر ارزش سهام، کارایی بازار گفته می شود. به طور معمول برای اندازه گیری میزان کارایی بازار سهام از سه معیار (شکل ضعیف، شکل نیمه قوی و شکل قوی کارایی بازار) استفاده می شود. در ادامه به بررسی هر یک از معیارهای کارایی خواهیم پرداخت.

شکل ضعیف کارایی بازار

بر اساس شکل ضعیف کارایی بازار، قیمت فعلی سهام بیانگر تمامی اطلاعات قیمتی تاریخی شرکت است. اطلاعات و روندهای گذشته، در گذشته تاثیر خود را بر قیمت های گذشته داشته اند و می توانند برای پیش بینی قیمت های فعلی یا آتی سهام کاربردی داشته باشند. بنابراین، بر اساس شکل ضعیف کارایی بازار، سرمایه گذاران با استفاده از اطلاعات قیمتی گذشته، نمی توانند چیزی بیشتر از بازده منصفانه کسب کنند.

تحقیقات تجربی در خصوص شکل ضعیف کارایی بازار اغلب کارایی بازار در شکل ضعیف آن را تایید می کند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که تغییرات قیمتی متوالی به طور معمول تصادفی بوده و همبستگی بین قیمت سهام یک روز با قیمت روز بعد به تقریب صفر است. بنابراین، روندهای مربوط به حجم و قیمت تاریخی هیچ کمکی به پیش بینی تغییرات قیمتی آتی نمی کند (و تحلیل های فنی به عنوان یک راهبرد معاملاتی هیچ ارزشی ندارد).

شکل نیمه قوی کارایی بازار

فرضیه شکل نیمه قوی کارایی بازار، به سرعت تاثیر گذاری اطلاعات عمومی بر قیمت سهام اشاره دارد. بر اساس مفهوم شکل نیمه قوی کارایی بازار، اطلاعات عمومی به محض انتشار، تاثیر خود را بر قیمت سهام می گذارند. برای مثال، بر اساس شکل نیمه قوی کارایی بازار، ارزش سهام عادی باید نسبت به اعلان غیر منتظره اطلاعات سود آتی شرکت، واکنش نشان دهد. بنابراین، اگر سرمایه گذاری به محض انتشار اطلاعات سود، با کارگزار خود تماس بگیرد، نمی تواند به سود غیر عادی دست پیدا کند. قیمت ها به سرعت تعدیل می شوند. بر اساس فرضیه ی شکل نیمه قوی کارایی بازار، سرمایه گذاران نمی توانند با استفاده از اطلاعات عمومی منتشر شده به سودی بیشتر از بازده منصفانه دست پیدا کنند.

از آنجا که اطلاعات تاریخی، بخشی از اطلاعات عمومی محسوب می شوند، اگر شکل نیمه قوی کارایی بازار برقرار باشد، شکل ضعیف کارایی بازار نیز برقرار خواهد بود. با این حال، لازمه وجود شکل ضعیف کارایی بازار، وجود شکل نیمه قوی کارایی بازار نیست و چنانچه شکل نیمه قوی کارایی بازار برقرار نباشد، باز هم شکل ضعیف کارایی بازار می تواند وجود داشته باشد. این حالت نشان می دهد که سرمایه گذاران با معامله از طریق اطلاعات عمومی موجود می توانند به بازده غیر عادی دست پیدا کنند. هرچقدر میزان واکنش بازار سهام سریع تر باشد، میزان کسب بازده غیر نرمال نیز کمتر خواهد بود.

شکل قوی کارایی بازار

بر اساس شکل قوی کارایی بازار قیمت سهام بیانگر تمامی اطلاعات مربوط به شرکت، اعم از اطلاعات عمومی و خصوصی است. بنابراین، بر اساس شکل قوی کارایی بازار، حتی دسترسی به اطلاعات خصوصی شرکت نیز کمکی به کسب سود بیشتر از حداقل بازده مورد انتظار نمی کند. وقتی که افراد اطلاعات محرمانه شرکت را دریافت می کنند، بازار قبل از این نسبت به آن واکنش نشان داده است و قیمت سهام عادی شرکت به طور کامل نسبت به آن تعدیل شده و قیمت به سطح تعادلی جدید رسیده است. بنابراین، شکل قوی کارایی بازار به این مفهوم است، که هیچ مجموعه اطلاعاتی که سبب شود سرمایه گذاران به بازده ای بیشتر از نرخ بازده منصفانه دست یابند، وجود ندارد.

اگر شکل قوی کارایی بازار برقرار باشد، شکل نیمه قوی کارایی بازار نیز باید برقرار باشد. با این حال، حتی زمانی که شکل قوی کارایی بازار وجود نداشته باشد، باز هم شکل نیمه قوی کارایی بازار می تواند برقرار باشد. این بدان معنا است که از اطلاعات خصوصی می توان برای کسب بازده غیر نرمال استفاده کرد، اما با انتشار و علنی شدن اطلاعات خصوصی و محرمانه، بازده غیر عادی، غیر قابل دستیابی خواهد بود.

مقالات

نظرات بسته هستند